„Z dala od Gretchen” to świetne dopełnienie książki Haralda Jähnera: „Czas wilka. Powojenne losy Niemców”. Dla tych, którzy nie chcą się przebijać przez popularno – naukowe tomiszcze ( chociaż polecam bardzo), to fragment historii pokazany w biografii bohaterów powieści Susanne Abel.
Mamy dwa plany czasowe. Jeden to gehenna ucieczki Gretchen i jej rodziny z Prus Wschodnich oraz ich losy w powojennym Heidelbergu. Pokazana jest cała złożoność tego czasu, a szczególnie autorka pochyla się nad dziećmi, które urodziły się z związków żołnierzy amerykańskich i Niemek ( zwłaszcza „Brown babies”).
Wątek współczesny dotyczy syna Grety i jego docierania do wspomnień sprzed lat. Jest to o tyle skomplikowane, że jego kilkudziesięcioletnia matka ma demencję i trudno z puzzli, które posiada zrekonstruować przeszłość. Równocześnie śledzimy zmagania Toma z trudem opieki nad seniorką, kryzysami w pracy zawodowej i perturbacjami uczuciowymi.
Obawiałam się, że tematy poruszane w powieści, mogą być totalnie spłycone i służyć tylko jako tło do wątków obyczajowych. Tak się nie stało, autorka zrobiła solidny research i wszystkie zjawiska, o których pisze są pokazane rzetelnie. Równocześnie fabuła powieści jest ciekawa i trzyma w napięciu. To zasługa wyrazistych bohaterów, bo zarówno i matka i syn to ciekawe postaci. Przyczepiłabym się jedynie do relacji damsko męskich Toma ( najpierw spłycone, a potem hurra happy end).
Generalnie to dobra powieść obyczajowa z trudną historią w tle. Dla tych, którzy niewiele wiedzą o powojennych Niemczech z solidną dawką wiedzy podaną w bardzo przystępny sposób. Tom jest dziennikarzem, więc są w tej książce również komentarze do współczesnych wydarzeń ( sprzed dekady) i to także jest bardzo ciekawe. Jest tajemnica, są emocje, fikcja oparta o prawdę. Jest więcej niż oczekiwałam.
Abel Susanne. Z dala od Gretchen. Historia miłości, która nie miała prawa się wydarzyć. Grupa Wydawnicza Relacja, 2025
Tłumaczenie: Ryszard Turczyn